BALACA QIZIN SƏSİ MƏKTƏB TİKİNTİSİNƏ YOL AÇDI

Sosial şəbəkələr adətən əyləncə məkanı və məşhurların gündəlik həyatının paylaşıldığı platforma kimi qəbul olunur. Lakin bəzən bu platformalar cəmiyyət üçün real dəyişikliklərə səbəb olan mühüm vasitəyə çevrilir. Braziliyanın Amazonas ştatında yaşayan altı yaşlı Yandra Mavee bunun ən maraqlı nümunələrindəndir. Altı yaşlı qız sosial mediadakı fəaliyyəti ilə minlərlə insanın diqqətini yaşadığı icmanın təhsil problemlərinə yönəldə və nəticədə yeni məktəb layihəsinin həyata keçirilməsinə təkan verə bilib.

Yandra Mavee Braziliyanın Amazon meşələri ərazisindəki yerli icmada yaşayır. O buranın qədim sakinləri sayılan Satere-Mave və Tikuna xalqlarının nümayəndəsidir.

Yandranın sosial şəbəkə macərası təsadüfən başlayıb. Onun doğulduğu gün anası övladının foto və videolarını saxlamaq üçün sosial media hesabı açıb. Telefonunda kifayət qədər yaddaş olmadığından bu platforma onlar üçün ailə albomu rolunu oynayıb. 6 il sonra həmin hesabın milyonlarla insanın diqqətini cəlb edəcəyi heç kimin ağlına gəlməyib.

Yandranın videolarında xüsusi ssenari yoxdur, o, sadəcə öz həyatını göstərir. Öz izləyicilərini “Amazonun balaca yaquarı” adlandıran qız meşədə topladığı meyvələrin, qarışqa növlərindən biri olan tanajuranın necə yeyildiyini göstərir, ənənəvi yeməklərdən bəhs edir, çayda qayıqla gəzir və gündəlik həyatını səhifəsinin izləyiciləri ilə bölüşür.

Dünyanın müxtəlif ölkələrindən insanlar ilk dəfə Amazon meşələrində yaşayan yerli xalqların həyatını altı yaşlı uşağın gözü ilə görməyə başlayıblar. Bu isə Yandranı qısa müddətdə sosial mediada məşhurlaşdırıb.

Hazırda onun Instagram hesabını bir milyona yaxın insan izləyir. BBC-nin bununla bağlı hazırladığı reportajda qeyd olunur ki, Yandranın məşhurluğu yalnız əyləncəli videolarla məhdudlaşmayıb. Yandra və ailəsi yaşadıqları kənddəki məktəbin problemlərini də ictimaiyyətə çatdırmağa çalışıblar. Yerli sakinlər uzun illər məktəb binasının kiçik olması, şagirdlərin rahat təhsil ala bilməməsi və infrastruktur çatışmazlıqlarından əziyyət çəkiblər. Yandra paylaşdığı videolarda bu problemləri sadə və səmimi dillə göstərərək daha yaxşı təhsil şəraitinə ehtiyac olduğunu vurğulayıb.

Qısa müddətdə bu videoları minlərlə insan yenidən paylaşıb. Braziliya mediası və beynəlxalq xəbər qurumları mövzuya diqqət yetirməyə başlayıblar. Beləliklə, əvvəllər yalnız kiçik bir kəndin problemi kimi görünən məsələ ölkə və beynəlxalq təşkilatlar miqyasında müzakirə olunan mövzulardan birinə çevrilib. Məhz bundan sonra yerli hakimiyyət orqanları və hökumət nümayəndələri məktəbin vəziyyətinə və kənddəki məktəblilərin problemlərinə daha ciddi yanaşmağa başlayıblar. Mətbuatda yayılan məlumatlara görə, daha geniş və müasir təhsil müəssisəsinin tikilməsi ilə bağlı qərar qəbul edilib. Bu hadisə göstərib ki, bəzən ən güclü və nəticə doğuran ictimai kampaniyalar peşəkar təşkilatlar deyil, səmimi və inandırıcı insan hekayələri vasitəsilə formalaşır.

Yandranın beynəlxalq KİV-də yayımlanan hekayəsi təhsilin cəmiyyət üçün nə qədər vacib olduğunu xatırladır. Dünyanın bir çox bölgəsində milyonlarla uşaq keyfiyyətli məktəb infrastrukturu olmadan təhsil almağa çalışır. Xüsusilə ucqar kəndlərdə və kiçik xalqların yaşadığı ərazilərdə məktəb binalarının yararsızlığı, texniki imkanların məhdudluğu və müəllim çatışmazlığı hələ də aktual problemlərdir.

Yandranın uğuru sosial medianın gücü haqqında da mühüm nəticələr çıxarmağa imkan verir. Adətən ictimaiyyət sosial şəbəkələrin uşaqlara mənfi təsirlərindən daha çox danışır. Həddindən artıq ekran vaxtı, məlumat təhlükəsizliyi və asılılıq kimi problemlər valideynləri narahat edən əsas məsələlərdir. Lakin Yandranın fəaliyyəti göstərir ki, düzgün istiqamətləndirildikdə sosial media ictimai fayda yaradan vasitəyə çevrilə bilər. O öz icmasının səsini daha geniş auditoriyaya çatdıraraq minlərlə insanın diqqətini vacib bir problemə yönəldə bilib.

Bu hadisə uşaqların ictimai həyatda roluna dair stereotiplərə də yenidən baxmağı təklif edir. Bir çox insanlar hesab edirlər ki, böyük dəyişiklikləri yalnız siyasətçilər, iş adamları və ya tanınmış fəallar həyata keçirə bilərlər. Halbuki Yandranın hekayəsi göstərir ki, əsas məsələ insanların diqqətini vacib problemlərə cəlb etmək və onları həll yolları barədə düşünməyə sövq etməkdir.

Yerli xalqların təhsili məsələsi də bu hekayənin mühüm tərəflərindən biridir. Amazon bölgəsində yaşayan icmalar üçün məktəb yalnız dərs keçilən məkan deyil. Burada uşaqlar həm də öz dillərini, mədəniyyətlərini və ənənələrini öyrənirlər. Buna görə yeni məktəblərin tikilməsi təkcə təhsil keyfiyyətinin artırılması deyil, həm də mədəni irsin qorunması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Dünyanın müxtəlif yerlərində həyata keçirilən layihələr göstərir ki, yerli icmaların ehtiyaclarına uyğun qurulan məktəblər həm akademik nailiyyətləri artırır, həm də uşaqların öz milli mənsubiyyətlərinə bağlılığını gücləndirir.

Yandra Maveenin hekayəsi XXI əsrdə bir uşağın səsinin nə qədər uzaqlara çata biləcəyini nümayiş etdirən təsirli nümunədir. Bu hadisə həm də göstərir ki, təhsil yalnız müəllimlərin və dövlət qurumlarının məsuliyyəti deyil; cəmiyyətin hər bir üzvü, hətta ən kiçikləri belə, onun inkişafına töhfə verə bilər.

Bəzən bir uşağın səmimi çağırışı minlərlə insanın diqqətini cəlb etməyə və uzun illər həll olunmamış problemlərin aradan qaldırılmasına səbəb olur.